كارستن نيبور ( مترجم : پرويز رجبى )

115

سفرنامه كارستن نيبور ( فارسى )

قرار دارد ، 5 / 14 پا ارتفاع دارد . در اين‌جا هم پيكركندهء c / دوازده به چشم مىخورد . اين پيكركنده در چند جاى ديگر ساختمان G / پنج وجود دارد و در قسمت بالاى اين پيكركنده ، در هردو درگاه ، سنگنبشته‌هاى G و F و E / يازده « 1 » قرار دارند . در اين‌طرف پنج پنجره به چشم مىخورد . از اين پنجره‌ها سه پنجره در ميان درگاهها و يك پنجره در سمت شرقى ويران شده است ، در هر طرف پنجرهء سمت غربى u / پنج سه پيكركنده قرار دارد . از ديوار شرقى تقريبا چيزى جز يك درگاه برجاى نمانده است . پيكركنده‌ها و سنگنبشته‌هاى اين درگاه با پيكركنده‌ها و سنگنبشته‌هاى درگاه u / پنج مطابقت دارد . ( وقتى مشغول بررسى اين سنگنبشته‌ها بودم ، متوجه شدم ، دو حرفى كه در درگاهى در آخر سطر سوم قرار دارند ، در درگاه ديگر در اول خط چهارم قرار دارند . به اين ترتيب دانشمندانى كه به خود زحمت تحمل خواندن اين سنگنبشته‌ها را مىدهند ، مىتوانند مطمئن باشند ، كه اين خط مانند خط اروپايىها از چپ به راست نوشته شده است ) . ظاهرا در ديوار جنوبى هم درگاهى وجود داشته است ، كه در هر طرفش سه پنجره بوده است . پنجرهء وسطى سمت شرقى درگاه هنوز پابرجا است . در قسمت داخل هرطرف اين پنجره سه پيكركنده وجود دارد . شخصى كه در قسمت جلو قرار دارد ، زنى است كه ظرف h / دوازده را با دو دست حمل مىكند « 2 » . شخصى كه در وسط

--> ( 1 ) . منظور سنگنبشتهء خشايارشا ( X . P . e . ) ، در درگاههاى شرقى و غربى و شمالى تالار عمده است ( لوحهء 18 ) . اين سنگنبشته به سه زبان فارسى باستان سمت راست ( G / يازده ) ، ايلامى وسط ( F / يازده ) و بابلى سمت چپ ( E / يازده ) نوشته شده است . ترجمه فارسى متن فارسى باستان از اين قرار است : « خشايارشا ، شاه بزرگ ، شاه شاهان ، پسر داريوش شاه هخامنشى . » محل اين سنگنبشته در جرزهاى درگاههاى شرقى و غربى و شمالى بالاى پيكركندهء خشايارشا با دو نفر ملازم است . يكى از ملازم‌ها مخصوص چتر شاه است و ديگر مگس‌پران او است . ( 2 ) . تا آن‌جا كه مىدانيم ، اين شخص - اگر خواجه نباشد - زن نيست . او مردى است پارسى ، كه كاسهء كروى شكل دسته‌دارى را ، كه سرپوشى رويش قرار گرفته است ، حمل مىكند ( لوحهء B / 186 ) .